Thiết lập tài khoản phụ giới hạn quyền cho thiết bị dùng chung Tipclub
Trong văn phòng ngày trước, chiếc máy đánh chữ đặt giữa phòng ai cũng dùng được. Người cẩn thận sẽ lấy giấy của mình, gõ xong rút ra mang về, không để lại gì trên trục lăn. Máy tính gia đình, máy tính ở quán, máy của cơ quan hay chiếc máy tính bảng cả nhà cùng dùng cũng giống chiếc máy ấy. Nếu bạn truy cập Tipclub trên một thiết bị dùng chung, việc đầu tiên không phải là chọn trình duyệt nào, mà là thiết bị đó có cho bạn một ngăn kéo riêng hay không.

Ảnh: Amy Hirschi / Unsplash
Vì sao phải tách tài khoản người dùng
Khi nhiều người cùng đăng nhập vào một hồ sơ người dùng của hệ điều hành, mọi thứ trộn lẫn: dấu trang, mật khẩu đã lưu, lịch sử, cookie đăng nhập, ảnh tải về, thậm chí cả ứng dụng và thông báo. Một hồ sơ chung nghĩa là ai ngồi vào máy cũng có khả năng thấy, mở và dùng những gì bạn đã để lại.
Rủi ro không chỉ đến từ người có ý xấu. Đứa trẻ tò mò bấm vào phiên còn mở, người thân lỡ tay đăng nhập nhầm, bạn bè mượn máy tra cứu rồi vô tình xem thông báo. Với người ngoài gia đình như cửa hàng sửa máy hay quán internet, việc phiên đăng nhập bị bỏ quên còn nguy hiểm hơn nhiều.
Tách tài khoản người dùng giải quyết gọn: mỗi hồ sơ có kho dữ liệu riêng, mật khẩu riêng, cấu hình riêng, và một hồ sơ này không đọc được dữ liệu của hồ sơ kia nếu hệ thống thiết lập đúng.
Tạo tài khoản phụ có giới hạn, từng bước
Các hệ điều hành phổ biến đều có khái niệm tương tự: tài khoản quản trị và tài khoản tiêu chuẩn hay hạn chế. Bạn có thể làm theo trình tự dưới đây.
- Dùng một tài khoản quản trị riêng, bảo vệ bằng mật khẩu mạnh, chỉ dùng khi cần cài đặt hay thay đổi hệ thống. Không dùng nó cho việc hằng ngày.
- Tạo tài khoản tiêu chuẩn cho từng người dùng thường xuyên trong gia đình hoặc nhóm. Mỗi tài khoản có mật khẩu hoặc mã riêng.
- Tạo một tài khoản khách cho người mượn tạm. Tài khoản này nên tự xóa dữ liệu sau khi đăng xuất, nếu hệ điều hành hỗ trợ.
- Giới hạn quyền cài đặt. Tài khoản tiêu chuẩn không nên có quyền cài phần mềm tùy ý hoặc thay đổi cài đặt bảo mật. Yêu cầu mật khẩu quản trị cho các thay đổi này.
- Dùng tài khoản trẻ em hoặc chế độ kiểm soát của gia đình nếu có trẻ nhỏ, để lọc nội dung, đặt giờ dùng và chặn ứng dụng không phù hợp. Nội dung dành cho người từ 18 tuổi cần được chặn cứng với tài khoản của trẻ.
- Bật khóa màn hình tự động sau vài phút và yêu cầu mật khẩu khi thức dậy từ chế độ ngủ.
Quy tắc khi bắt buộc dùng máy không phải của mình
Có lúc bạn không có lựa chọn, ví dụ phải dùng máy ở nơi công cộng. Khi đó càng cần kỷ luật.
- Không đăng nhập vào việc nhạy cảm nếu có thể tránh. Thiết bị lạ có thể có phần mềm ghi phím hoặc nhìn lén màn hình.
- Dùng cửa sổ ẩn danh hoặc riêng tư để phiên không để lại cookie và lịch sử trên máy. Lưu ý chế độ này không bảo vệ bạn khỏi phần mềm ghi phím.
- Không bấm "lưu mật khẩu" hay "ghi nhớ tôi" khi trình duyệt hỏi.
- Không tải tệp cá nhân về thư mục chung.
- Đừng để thông tin hiện trên màn hình khi rời chỗ, dù chỉ vài giây.
Đăng xuất đúng cách sau khi dùng
Đăng xuất không phải là đóng tab. Nhiều dịch vụ vẫn giữ phiên nếu bạn chỉ tắt cửa sổ. Hãy làm theo thứ tự:
- Chọn đăng xuất trong chính ứng dụng hoặc trang web Tipclub, chờ trang xác nhận.
- Xóa lịch sử duyệt, cookie và dữ liệu biểu mẫu của phiên (hoặc đóng hẳn cửa sổ ẩn danh).
- Xóa mọi tệp bạn tải về hoặc ảnh chụp màn hình đã tạo ra trong lúc dùng.
- Đăng xuất khỏi tài khoản hệ điều hành hoặc tắt máy, không chỉ khóa màn hình, nếu đó là máy không của riêng bạn.
- Nếu nghi ngờ đã quên bước nào, vào cài đặt tài khoản từ thiết bị tin cậy của mình để xem danh sách phiên và đăng xuất từ xa.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân trên máy chung của gia đình
Ngay cả khi máy chỉ gồm người nhà, vẫn nên có vài lớp.
Dùng trình quản lý mật khẩu với khóa chính riêng cho từng người, đừng lưu mật khẩu trong trình duyệt của hồ sơ chung. Cho phép mỗi người dùng cấu hình trình duyệt riêng, tách hồ sơ trình duyệt nếu hệ điều hành chỉ có một tài khoản. Mã hóa ổ đĩa nếu máy lưu giấy tờ hoặc dữ liệu nhạy cảm. Và thống nhất với gia đình một quy ước đơn giản: ai mượn máy thì dùng tài khoản khách, ai muốn xem thứ của người khác thì phải xin phép.
Sai lầm thường gặp
Dùng tài khoản quản trị cho mọi việc hằng ngày. Đặt cùng một mật khẩu cho mọi tài khoản trên máy. Để máy tự đăng nhập không cần mật khẩu. Đóng cửa sổ trình duyệt nhưng không đăng xuất. Cho trẻ dùng chung hồ sơ với người lớn rồi bất ngờ phát hiện ứng dụng đã được mở. Không cập nhật hệ điều hành của máy chung vì "ai cũng dùng, ngại phiền".
Bản kiểm nhanh
Mỗi người có tài khoản riêng chưa. Có tài khoản khách không. Quyền cài đặt có bị giới hạn không. Màn hình có tự khóa không. Đã đăng xuất hẳn sau khi dùng chưa. Thư mục tải về có sạch chưa.
Người dùng chiếc máy chung tốt là người khi đứng dậy không để lại dấu tay trên trục lăn. Nội dung về Tipclub dành cho người từ đủ 18 tuổi, mang tính tham khảo. Hãy tuân thủ pháp luật nơi cư trú, đặt giới hạn giải trí hợp lý và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Tham khảo thông tin tại https://tip.club/.
