Cảnh giác chiêu mạo danh người nổi tiếng quảng bá liên quan Hitclub
Thời tôi mới học đánh máy, người thầy dạy tôi một bài học lạ: một bức thư gõ rất đẹp, rất đều, chưa chắc là bức thư do đúng người ấy gửi. Máy chữ nào cũng gõ ra chữ sạch như nhau, nên cái đáng tin không nằm ở nét chữ mà ở nguồn gốc của trang giấy. Điều này nay đúng hơn bao giờ hết với những lời mời có gắn tên người nổi tiếng nhắc đến Hitclub, thứ chữ gõ trơn tru nhưng không có chữ ký thật.
Ảnh: Random Mono / Unsplash
Thủ đoạn quen thuộc: mượn gương mặt để mượn niềm tin
Kẻ lừa đảo hiểu rằng người ta tin vào gương mặt quen thuộc nhanh hơn tin vào một dòng chữ lạ. Vì vậy chúng lấy ảnh, giọng nói, thậm chí đoạn video của ca sĩ, diễn viên, doanh nhân hay người dẫn chương trình để dựng thành lời giới thiệu. Bài đăng thường nói người nổi tiếng này "chia sẻ bí quyết", "tiết lộ cách kiếm tiền nhanh" hay "tặng quà tri ân" gắn với một nền tảng giải trí.
Chiêu này hiệu quả vì nó đánh vào lối tắt của trí óc: ta gán sự đáng tin của người ấy cho cả lời mời. Thực tế người nổi tiếng thường không hề biết nội dung đó tồn tại. Hình ảnh của họ bị lấy từ các buổi phỏng vấn công khai, ghép lại, chỉnh sửa, rồi phát tán qua quảng cáo trả tiền, nhóm kín hay tin nhắn riêng.
Deepfake và ảnh ghép: khi mắt tai không còn đủ làm chứng
Công nghệ dựng video giả đã đủ tinh vi để khuôn mặt cử động, miệng mấp máy khớp với giọng nói được tổng hợp. Điều này có nghĩa là câu "tôi đã thấy tận mắt, nghe tận tai" không còn là bằng chứng đủ mạnh. Tuy vậy, sản phẩm giả vẫn để lại dấu vết nếu ta chịu nhìn chậm lại.
Hãy chú ý vùng viền khuôn mặt, nơi tóc và cằm hay bị nhòe hoặc nhấp nháy. Quan sát ánh mắt và nhịp chớp mắt có bất thường không, ánh sáng trên mặt có khớp với phông nền không. Nghe kỹ giọng nói: ngắt nghỉ có đều đều như đọc, có lỗi phát âm lạ với giọng quê của người ấy không. Với ảnh ghép, hãy xem chất lượng ảnh người và nền có chênh nhau không, chữ trong ảnh có méo không. Và quan trọng nhất: nội dung có khớp với những gì người ấy từng nói công khai trước nay hay không.
Dấu hiệu đỏ: cam kết lợi nhuận phi lý
Dù hình ảnh thuyết phục đến đâu, lời hứa mới là chỗ bại lộ rõ nhất. Mọi thông điệp cam kết "chắc thắng", "lãi đều mỗi ngày", "hoàn vốn đảm bảo" đều sai về bản chất, vì giải trí trực tuyến vốn có yếu tố may rủi và không ai có thể đảm bảo kết quả. Cũng đáng ngờ là những lời kêu gọi gấp rút: "chỉ còn vài suất", "nạp trước để nhận quà", "chuyển khoản để xác minh".
Một người thật sự uy tín không bao giờ yêu cầu bạn chuyển tiền cho một cá nhân để đổi lấy cơ hội. Mô hình đúng đắn của một dịch vụ giải trí là bạn tự tạo tài khoản, tự quyết định mức chi, chứ không phải gửi tiền qua tài khoản của một người tự xưng là trợ lý hay đại diện của ai đó. Hễ gặp áp lực thời gian cộng với yêu cầu chuyển tiền, hãy dừng lại ngay.
Cách kiểm chứng nguồn: năm bước chậm rãi
Bước một, tìm nguồn gốc. Bài đăng này xuất hiện ở đâu, do tài khoản nào đăng, tài khoản ấy lập khi nào, có dấu xác minh thật hay chỉ là một cái tên na ná. Nhiều trang giả đổi một ký tự trong tên để đánh lừa.
Bước hai, đối chiếu kênh chính thức. Mở trang cá nhân đã xác minh của người nổi tiếng, qua cách bạn tự tìm chứ không bấm từ bài đăng, và xem họ có nhắc đến chuyện này không. Nếu họ thật sự hợp tác, thông báo sẽ có ở kênh của họ.
Bước ba, tìm thông tin công khai. Gõ vào ô tìm kiếm tên người ấy cùng từ "mạo danh" hay "cảnh báo giả mạo"; thường đã có người lên tiếng trước.
Bước bốn, kiểm tra đường dẫn. Đừng bấm thẳng; rê chuột để xem địa chỉ thật, và nghi ngờ mọi liên kết rút gọn. Với Hitclub, hãy chỉ vào qua dấu trang mà bạn tự lưu từ nguồn đã xác minh.
Bước năm, hỏi một người khác. Gửi bài đăng cho người thân hoặc bạn bè tỉnh táo và xin ý kiến. Đôi mắt thứ hai thường thấy điều mắt thứ nhất bỏ sót.
Nguyên tắc không chuyển tiền theo lời mời
Tôi xin ghi nguyên tắc này như một dòng gõ đậm trên bản thảo: không chuyển tiền cho bất kỳ ai chỉ vì một lời mời nhận được qua mạng. Không chuyển để "mở khóa", không chuyển để "chứng minh năng lực", không chuyển để "nhận thưởng". Nếu thật sự muốn dùng Hitclub, hãy tự vào qua kênh bạn đã xác minh và thao tác trong chính tài khoản của mình.
Nếu lỡ đã chuyển, hãy giữ lại mọi bằng chứng như ảnh chụp màn hình, mã giao dịch, đoạn hội thoại; báo ngay cho ngân hàng hoặc ví điện tử để họ xem xét; trình báo cơ quan chức năng và báo cáo tài khoản mạo danh cho nền tảng đang hiển thị nó. Đừng xấu hổ mà giấu, vì chậm trễ chỉ làm khả năng xử lý giảm đi, và kẻ lừa đảo hay quay lại với chiêu "hoàn tiền" để lừa lần hai.
Lời nhắc về chơi có trách nhiệm
Giải trí trực tuyến chỉ dành cho người đủ 18 tuổi trở lên, và bạn cần tuân thủ quy định pháp luật nơi mình sống. Hãy coi Hitclub là một thú vui có giới hạn, chỉ dùng khoản tiền nhàn rỗi, đặt trước ngưỡng thời gian và ngân sách, và đừng để bất kỳ lời mời hay gương mặt quen thuộc nào kéo bạn khỏi những giới hạn ấy. Nếu bạn thấy áp lực hoặc khó kiểm soát, hãy nghỉ ngơi và trao đổi với người thân hay chuyên gia. Mỗi người tự chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình, và một chút nghi ngờ lành mạnh luôn rẻ hơn một lần tin nhầm.