Bộ quy tắc gia đình về thiết bị và thời gian liên quan Hitclub
Ngày xưa, những quy định quan trọng của một gia đình, cơ quan hay xóm làng thường được đánh máy gọn gàng thành một tờ, rồi dán nơi ai cũng thấy. Không phải để răn đe, mà để ai cũng biết mình đang cam kết điều gì. Chuyện thiết bị và thời gian giải trí trong nhà, nhất là khi có những hình thức dành riêng cho người trưởng thành như Hitclub, xứng đáng có một tờ thỏa thuận như thế.

Ảnh: Zulfugar Karimov / Unsplash
Vì sao cần quy tắc chung thay vì quy tắc ngầm
Trong nhiều nhà, quy tắc về thiết bị là thứ "ai cũng hiểu" nhưng không ai nói ra. Hậu quả là mỗi người hiểu một kiểu, và cuộc cãi vã nổ ra mỗi khi ai đó thấy bị bất công. Một bộ quy tắc viết ra giúp biến cảm xúc thành điều khoản, biến "con thấy mẹ nói hôm qua khác" thành "tờ giấy ghi rõ thế này".
Quan trọng hơn, quy tắc chung giúp người lớn cũng nằm trong khuôn khổ. Trẻ em quan sát nhiều hơn nghe. Nếu người lớn đòi trẻ buông máy mà bản thân cứ cầm máy suốt bữa ăn, quy tắc mất uy tín ngay. Vì thế, bộ quy tắc nên áp dụng cho mọi thành viên, với những mức độ phù hợp từng độ tuổi.
Cùng bàn bạc, không áp đặt
Một thỏa thuận do một người ra lệnh thường bị chống đối ngầm; một thỏa thuận cả nhà cùng góp ý lại dễ được tôn trọng. Hãy tổ chức một buổi họp gia đình ngắn, không khí thoải mái, khi không ai đang mệt hay giận. Mỗi người nói điều mình thấy làm phiền về thiết bị trong nhà và điều mình mong muốn.
Người lớn lắng nghe đủ, ghi lại, rồi cùng gom thành vài nguyên tắc chung. Với trẻ lớn, cho phép tham gia đặt ra một số quy tắc, vì các em thường giữ nghiêm điều mình góp phần tạo nên. Mục tiêu là cả nhà hiểu lý do phía sau, không chỉ biết điều cấm.
Khu vực và giờ không thiết bị
Hai công cụ đơn giản nhất là cấm theo không gian và cấm theo thời gian. Về không gian, hãy chọn các khu vực mặc định không dùng thiết bị: bàn ăn, phòng ngủ vào ban đêm, có thể cả phòng khách trong buổi trò chuyện chung. Thiết bị được sạc ở một góc chung ngoài phòng ngủ, giúp giấc ngủ không bị chặt khúc.
Về thời gian, đặt các khung giờ cố định: một giờ trước khi ngủ, bữa ăn, thời gian học bài, giờ sinh hoạt gia đình. Thêm vào đó, nên có một khoảng buổi tối hoặc một ngày cuối tuần cả nhà cùng buông máy để làm việc khác. Tính cố định quan trọng hơn độ nghiêm ngặt; một quy tắc nhẹ mà ngày nào cũng giữ thắng được một quy tắc nặng mà tuần có tuần không.
Bảo vệ người chưa đủ tuổi
Với các nền tảng giải trí dành cho người từ 18 tuổi, như Hitclub, người chưa đủ tuổi tuyệt đối không được sử dụng. Người lớn trong nhà có trách nhiệm đảm bảo điều đó bằng những bước thực tế: đặt mật khẩu và khóa màn hình cho thiết bị cá nhân của mình, không chia sẻ tài khoản hay mã xác thực, không để thiết bị đang đăng nhập sẵn khi trẻ có thể cầm tới.
Trên thiết bị của trẻ, hãy bật các công cụ kiểm soát của nhà sản xuất hệ điều hành, lọc nội dung theo độ tuổi, giới hạn cài đặt ứng dụng và giới hạn thời gian sử dụng. Nhưng công nghệ chỉ là một nửa; nửa còn lại là trò chuyện. Hãy giải thích cho con vì sao một số thứ dành cho người lớn, nói về lừa đảo và quảng cáo gây hiểu lầm, và để con biết có thể kể với bạn khi thấy điều gì đáng lo mà không sợ bị mắng.
Cũng cần dạy trẻ không bấm vào đường dẫn lạ, không cung cấp thông tin cá nhân, và nói ngay khi bị ai đó rủ rê hay dọa dẫm trên mạng.
Mẫu quy tắc để bạn điều chỉnh
Dưới đây là một mẫu gọn, bạn có thể sửa cho hợp nhà mình.
- Bữa ăn chung không có thiết bị, của cả người lớn lẫn trẻ em.
- Thiết bị được sạc ngoài phòng ngủ từ giờ đã thỏa thuận mỗi tối.
- Mỗi tuần có một buổi, hoặc một ngày, cả nhà không dùng màn hình giải trí.
- Người lớn dùng các hình thức giải trí dành cho người trưởng thành chỉ khi con đã ngủ hoặc ở nơi riêng, không để thiết bị mở sẵn.
- Không ai chia sẻ mật khẩu, mã xác thực hay thông tin thanh toán với người khác, kể cả trong nhà.
- Mọi thành viên có thể nói ra khi thấy ai đó, kể cả người lớn, dùng quá mức, và được lắng nghe.
- Khi thấy điều đáng ngờ trên mạng, báo cho người lớn ngay, không bị trách phạt vì đã báo.
Gõ ra giấy, ký tên từng người, dán ở nơi thường qua lại như cửa tủ lạnh. Việc ký tên nghe có vẻ trẻ con nhưng tạo ra cảm giác cam kết thật.
Duy trì nhất quán lâu dài
Phần khó nhất của mọi quy tắc là giữ nó qua thời gian. Hãy làm gương trước, vì một hành vi đúng của người lớn có sức thuyết phục hơn mười lời nhắc. Áp dụng hậu quả nhất quán và bình tĩnh, ví dụ tạm nghỉ thiết bị một buổi khi phá lệ, thay vì phạt nặng bất ngờ.
Mỗi vài tháng, họp lại để xem quy tắc nào hợp, quy tắc nào cần nới hay siết, vì trẻ lớn lên và hoàn cảnh đổi. Khen ngợi khi cả nhà giữ tốt. Và nếu một thành viên, kể cả người lớn, thấy khó giữ giới hạn khi dùng giải trí trực tuyến, hãy xem đó là chuyện cần hỗ trợ chứ không phải để chỉ trích.
Lời nhắc về chơi có trách nhiệm
Giải trí trực tuyến, gồm cả Hitclub, chỉ dành cho người đủ 18 tuổi trở lên, và bạn phải tuân thủ pháp luật nơi mình cư trú. Người lớn nên giữ giải trí trong giới hạn: dùng tiền nhàn rỗi, đặt trước ngưỡng thời gian và ngân sách, và không để việc này ảnh hưởng đến gia đình. Khi thấy khó kiểm soát, hãy chia sẻ với người thân hoặc tìm hỗ trợ chuyên môn. Mỗi người tự chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình.
Tham khảo thông tin tại nhà cái Hit Club.