Tư duy chi phí giải trí trên mỗi giờ để đánh giá lành mạnh với Go88

Đêm đã khuya, tiếng phím lách cách nghe rõ hơn ban ngày. Giờ này tôi thường ngồi lại để làm một việc nhàm chán mà hữu ích: cộng sổ. Không phải sổ của tiệm, mà là cuốn sổ nhỏ ghi xem mình đã bỏ ra bao nhiêu cho những khoảng giải trí trong tháng. Có một phép tính tôi học được từ cuốn sổ ấy, đơn giản đến mức tôi tiếc đã không gõ nó ra sớm hơn: chia số tiền cho số giờ. Kết quả là một con số duy nhất, gọi là chi phí giải trí trên mỗi giờ, và nó nói thật hơn nhiều lời tự nhủ.

Ảnh: Brecht Corbeel / Unsplash

Vì sao phải quy đổi ra giờ

Con số tổng chi trong tháng thường làm ta choáng hoặc làm ta lờ đi, tùy tâm trạng. Nhưng một giờ thì ai cũng hình dung được. Một giờ là thời lượng của một bộ phim, của một bữa cơm bạn bè, của một buổi chạy bộ. Khi quy đổi, bạn đặt khoản chi cho Go88 lên cùng một cái cân với mọi thú vui khác, thay vì để nó trôi lềnh bềnh trong những khoản vặt không tên.

Cách tính chỉ có một dòng: lấy tổng số tiền bạn đã dành cho giải trí trong một khoảng thời gian, chia cho tổng số giờ thật sự bạn ngồi trước màn hình trong khoảng đó. Điều quan trọng là phải đếm giờ trung thực. Giờ thật gồm cả những lần mở ra "xem một chút" mà kéo dài, cả những lúc vừa làm việc khác vừa liếc màn hình. Người đánh máy giỏi không làm tròn số cho đẹp; họ gõ đúng con số ra giấy.

Nếu bạn chưa có số liệu, hãy bắt đầu bằng hai tuần ghi chép. Mỗi lần dùng xong, gõ vào sổ hai dòng: bao nhiêu phút, bao nhiêu tiền. Hai tuần là đủ để thấy bức tranh, và là đủ ngắn để bạn không bỏ cuộc giữa chừng.

So sánh với những hình thức khác

Một con số đứng một mình thì vô nghĩa. Nó chỉ có nghĩa khi đặt cạnh những con số khác. Hãy lập một bảng nhỏ trong sổ, mỗi dòng là một hình thức giải trí bạn từng dùng: xem phim ở rạp, đi cà phê với bạn, chơi một bộ môn thể thao, đọc sách, chơi game trên điện thoại. Với mỗi dòng, ước chừng chi phí cho một giờ.

Có người sẽ thấy giờ ở rạp chiếu phim rơi vào khoảng đáng kể, còn giờ đọc sách gần như bằng không. Có người sẽ ngạc nhiên khi thấy giờ giải trí trực tuyến của mình đắt gấp nhiều lần mọi thú vui còn lại. Không có con số nào là đúng hay sai; điều đáng làm là nhìn thấy khoảng chênh. Khoảng chênh lớn không có nghĩa bạn đang làm điều xấu, nhưng nó đặt ra một câu hỏi lành mạnh: mình có thực sự thấy mỗi giờ này đáng giá như vậy không?

Đừng quên rằng so sánh còn phải tính đến cảm giác sau đó. Một giờ cà phê với bạn thường để lại cảm giác nhẹ nhõm. Một giờ giải trí có yếu tố may rủi đôi khi để lại sự bứt rứt. Tôi ghi thêm một cột nhỏ bên cạnh mỗi dòng: sau giờ ấy tôi thấy vui, bình thường hay nặng nề. Cột này không tính bằng tiền, nhưng nó quan trọng không kém cột tiền.

Đặt ngưỡng chấp nhận trước khi bắt đầu

Phần khó nhất của phép tính này là dùng nó trước chứ không phải sau. Người ta chỉ cộng sổ khi đã lỡ chi nhiều; còn người cẩn thận đặt ngưỡng từ lúc mọi thứ còn bình thường. Ngưỡng là con số bạn tự quyết khi đầu óc đang tỉnh, và hứa với chính mình sẽ không vượt qua.

Có hai ngưỡng nên đặt. Thứ nhất, ngưỡng chi phí mỗi giờ: ví dụ bạn quyết định giờ giải trí này không được đắt hơn một bữa ăn tối ngoài quán. Thứ hai, ngưỡng tổng trong tháng: một khoản mà dù bạn có mất đi hoàn toàn cũng không làm xáo trộn tiền ăn ở, tiền học, tiền điện nước. Khoản này phải là tiền dư, không bao giờ là tiền vay, tiền để dành cho việc cần thiết, hay tiền của người khác.

Hãy viết ngưỡng ra giấy, thậm chí dán ở nơi dễ thấy. Một lời hứa chỉ nằm trong đầu rất dễ bị bẻ cong lúc nửa đêm. Một dòng chữ đóng khung trên trang giấy thì khó cãi hơn nhiều.

Ra quyết định tỉnh táo khi con số đã nằm trên bàn

Giả sử sau một tháng, sổ của bạn cho thấy mỗi giờ giải trí tốn một khoản vượt ngưỡng đã đặt. Lúc này đừng vội tự trách, cũng đừng vội biện hộ. Hãy xem con số như một người bạn nói thẳng, và đặt ba câu hỏi lần lượt.

Câu một: khoản chi này có xuất phát từ tiền dư không? Nếu không, đó là tín hiệu dừng lại ngay, không cần bàn thêm. Câu hai: số giờ có tăng dần theo từng tuần không? Giờ tăng đều thường quan trọng hơn tiền tăng, vì nó cho thấy giải trí đang lấn dần sang chỗ của giấc ngủ, công việc, bữa cơm gia đình. Câu ba: nếu tháng sau tôi chỉ được dùng một nửa ngân sách, tôi có thấy khó chịu quá mức không? Cảm giác khó chịu dữ dội khi bị cắt giảm là điều đáng để ý.

Từ ba câu trả lời, bạn có thể quyết định: giữ nguyên, giảm giờ, giảm tiền, hoặc nghỉ hẳn một thời gian. Cả bốn lựa chọn đều là quyết định trưởng thành. Điều không nên làm là bỏ sổ vào ngăn kéo và hy vọng mọi chuyện tự ổn.

Những cái bẫy khi tính toán

Cái bẫy đầu tiên là chỉ tính tiền bỏ vào, quên mất tiền lấy ra. Một số người nghĩ rằng "mình đang hòa vốn" nên không tính chi phí. Hãy tính theo dòng tiền thực: số tiền nạp cộng dồn trừ số tiền đã rút về, đừng dựa trên con số hiển thị trong tài khoản, vì con số ấy dễ tạo ảo giác.

Cái bẫy thứ hai là tự lừa mình về số giờ. Tôi từng nghĩ mình chỉ mất "khoảng nửa tiếng" mỗi tối, cho đến khi đặt đồng hồ bấm giờ và thấy con số thật gần gấp đôi. Hãy để đồng hồ làm chứng, đừng để trí nhớ làm chứng.

Cái bẫy thứ ba là dùng phép tính để biện minh. Câu "mỗi giờ chỉ tốn có bấy nhiêu, rẻ hơn đi du lịch" nghe hợp lý nhưng có thể che đi việc tổng giờ đang phình ra. Chi phí mỗi giờ thấp không đồng nghĩa với việc tổng thể lành mạnh. Luôn nhìn cả hai con số cùng lúc: giá của một giờ và số giờ trong tuần.

Gấp trang sổ lại

Tôi gõ đến dòng cuối khi đồng hồ đã gần sang ngày mới. Phép tính chi phí trên mỗi giờ không dạy bạn phải bỏ hay phải giữ một thú vui nào. Nó chỉ trả lại cho bạn quyền nhìn thẳng vào con số của chính mình. Với những ai chọn giải trí cùng Go88, đó là cách giữ cho mỗi giờ vui vẫn nằm trong tầm kiểm soát: đo trước, đặt ngưỡng, so sánh trung thực, rồi mới quyết định.

Xin nhắc một dòng cần gõ ra rõ ràng: các hình thức giải trí có yếu tố may rủi chỉ dành cho người đủ 18 tuổi trở lên, và bạn cần tuân thủ quy định pháp luật nơi mình cư trú. Hãy luôn xem đây là giải trí, đặt giới hạn thời gian cùng ngân sách từ đầu, không dùng tiền cần cho sinh hoạt, và tự chịu trách nhiệm với từng quyết định. Nếu thấy mình khó giữ ngưỡng đã đặt, đừng ngại tạm nghỉ và trò chuyện với người thân hoặc một chuyên gia. Cuốn sổ nhỏ có thể gấp lại, nhưng sự tỉnh táo thì xin giữ mở.