Bộ quy tắc gia đình về thiết bị và thời gian liên quan Go88
Trong tiệm đánh máy ngày trước, luôn có một tờ nội quy treo gần cửa. Không ai thích nội quy cho đến khi cả tiệm đông người mà vẫn trật tự nhờ có nó. Nhà ở cũng cần một tờ như thế khi thiết bị điện tử đã thành một phần của bữa cơm, giấc ngủ và cả những lúc rảnh. Bài này bàn về việc cùng nhau soạn một bộ quy tắc về thiết bị và thời gian, đặc biệt khi trong nhà có người dùng các dịch vụ giải trí như Go88 và có cả những thành viên chưa đủ tuổi.
Ảnh: Quilia / Unsplash
Vì sao gia đình cần thỏa thuận chung
Nhiều gia đình có luật, nhưng luật chỉ áp lên trẻ con: "con không được dùng điện thoại quá giờ". Trẻ nhìn thấy người lớn vẫn cầm máy suốt bữa ăn, và quy tắc tự mất sức nặng. Thỏa thuận chung nghĩa là mọi người, kể cả người lớn, cùng tuân thủ, cùng được lắng nghe, cùng điều chỉnh.
Cái lợi đầu tiên là công bằng. Khi cả nhà chịu cùng một luật, không ai cảm thấy bị soi mói. Cái lợi thứ hai là minh bạch: ai cũng biết giới hạn ở đâu và lý do là gì. Cái lợi thứ ba, quan trọng nhất, là làm gương. Trẻ học cách dùng thiết bị chủ yếu bằng cách nhìn người lớn dùng, không phải bằng cách nghe giảng.
Ngoài ra, một thỏa thuận được cả nhà cùng soạn thường bền hơn một mệnh lệnh áp từ trên xuống. Người tham gia viết ra luật sẽ thấy mình có phần trách nhiệm trong việc giữ nó.
Các khu vực và khung giờ không thiết bị
Cốt lõi của bộ quy tắc là xác định không gian và thời gian nào thiết bị phải để ngoài. Tôi thường gợi ý bắt đầu bằng ba nơi giản dị. Bàn ăn: trong bữa cơm, mọi thiết bị đều úp xuống hoặc để ở chỗ khác. Phòng ngủ: sạc điện thoại ngoài phòng ngủ, ít nhất là với trẻ em và thiếu niên, vì ánh sáng màn hình và thông báo đêm khuya làm hỏng giấc ngủ. Xe cộ và các buổi sinh hoạt chung: để thời gian ấy dành cho trò chuyện.
Về khung giờ, hãy xác định một giờ cắt buổi tối, chẳng hạn một tiếng trước giờ đi ngủ, khi toàn bộ thiết bị giải trí được tắt. Có thể thêm một khung giờ cố định mỗi ngày dành cho việc học và làm việc, trong đó chỉ dùng thiết bị cho đúng mục đích. Cuối tuần có thể nới hơn, nhưng cũng nên có khoảng không màn hình chung, như buổi đi dạo hay bữa cơm gia đình.
Hãy dùng đồ vật hỗ trợ thay vì chỉ dựa ý chí: một chiếc hộp hoặc giá sạc chung đặt ở phòng khách để cả nhà bỏ điện thoại vào, một đồng hồ báo thức thường thay cho điện thoại ở đầu giường.
Bảo vệ người chưa đủ tuổi
Đây là phần không được xê dịch. Các hình thức giải trí có yếu tố may rủi chỉ dành cho người đủ 18 tuổi trở lên, và người lớn trong nhà có trách nhiệm không để trẻ tiếp cận chúng. Điều này bao gồm cả việc quản lý thiết bị mà trẻ dùng.
Các biện pháp thực tế gồm: không để trẻ biết mật khẩu hay mượn tài khoản của người lớn; không lưu sẵn thông tin đăng nhập và thông tin thanh toán trên thiết bị dùng chung; dùng tài khoản riêng cho trẻ với quyền hạn giới hạn; bật các công cụ kiểm soát của người lớn có sẵn trên điện thoại, máy tính bảng và bộ định tuyến để lọc nội dung và đặt giới hạn thời gian; đặt khóa màn hình cho thiết bị của người lớn và không để mặc cho trẻ cầm chơi.
Quan trọng không kém là đối thoại. Hãy nói với con theo cách phù hợp với lứa tuổi về lý do người lớn có giới hạn, rằng một số thứ không dành cho trẻ vì chúng có thể gây hại, và con luôn có thể hỏi bố mẹ nếu thấy điều gì lạ trên mạng. Đứa trẻ biết mình có thể nói chuyện mà không bị mắng sẽ chủ động kể khi gặp tin nhắn kỳ quặc hay lời mời đáng ngờ.
Mẫu quy tắc để tham khảo
Dưới đây là một mẫu gợi ý, bạn nên cùng cả nhà sửa lại cho hợp hoàn cảnh.
- Bữa ăn là thời gian không thiết bị cho tất cả mọi người.
- Một giờ trước khi ngủ, mọi thiết bị giải trí được tắt và sạc ở phòng khách.
- Mỗi tuần có một ngày hoặc một buổi không màn hình, cả nhà cùng làm việc khác.
- Người chưa đủ 18 tuổi không dùng các dịch vụ giải trí có yếu tố may rủi, và không dùng tài khoản hay thông tin thanh toán của người lớn.
- Mật khẩu và thông tin thanh toán không chia sẻ trong nhà, không lưu trên thiết bị dùng chung.
- Nhận tin nhắn, liên kết hay lời mời lạ thì báo cho người lớn, không bấm, không trả lời.
- Khi ai đó thấy mình dùng thiết bị nhiều hơn dự định, người đó được quyền nói, và mọi người lắng nghe, không phán xét.
- Cứ ba tháng, cả nhà họp ngắn để xem quy tắc nào cần đổi.
Hãy in tờ này ra, cả nhà cùng ký tên, và dán ở nơi ai cũng thấy, như tờ nội quy trong tiệm.
Duy trì nhất quán, không phải nghiêm khắc
Luật hay mà thực thi chập chờn thì không có tác dụng. Nhất quán nghĩa là người lớn không tự phá lệ, không nới khi mình mệt và siết khi mình bực. Khi có người phạm quy tắc, hãy xử lý bình tĩnh bằng hậu quả đã thống nhất trước, không bằng cơn giận nhất thời.
Hãy ghi nhận cả những lần làm tốt. Một lời khen khi ai đó giữ đúng giờ tắt máy có giá trị hơn mười lần phạt. Khi quy tắc không hiệu quả, đừng đổ lỗi cho người; hãy hỏi tại sao: có phải khung giờ quá khắt khe, hay thiếu hoạt động thay thế? Cần đưa vào những hoạt động chung hấp dẫn, như nấu ăn cùng nhau, chơi cờ, đạp xe, để quy tắc không chỉ là sự cấm đoán mà còn là lời mời.
Cuối cùng, hãy chú ý đến những tín hiệu sức khỏe tinh thần. Nếu một thành viên có vẻ thu mình, mất ngủ kéo dài, cáu gắt bất thường, hoặc xuất hiện vấn đề tiền bạc không giải thích được, hãy hỏi han nhẹ nhàng và cân nhắc nhờ chuyên gia hỗ trợ.
Dòng cuối của bản thảo
Một tờ nội quy gia đình không cần dài, không cần hoàn hảo, chỉ cần được cả nhà viết, cả nhà tin và cả nhà giữ. Từ bàn ăn không thiết bị, phòng ngủ không màn hình, đến việc bảo vệ người chưa đủ tuổi khỏi các dịch vụ như Go88, tất cả đều là những dòng nhỏ làm nên một trang an toàn.
Xin gõ nhắc một dòng không thể thiếu: các hình thức giải trí có yếu tố may rủi chỉ dành cho người từ đủ 18 tuổi, và bạn cần tuân thủ pháp luật nơi mình cư trú. Người lớn hãy xem đó là giải trí, đặt giới hạn thời gian cùng ngân sách, tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình, và luôn giữ thiết bị cùng thông tin đăng nhập ngoài tầm tay người chưa đủ tuổi.
Tham khảo thông tin tại Go 88.